Selanik’te 1922 mültecileri için yeni anıt: Pontos ve Trabzon da “unutulmaz yurtlar” arasında
Selanik Aristoteles Üniversitesi kampüsünde 1922 mültecilerinin anısına yeni bir anıt açılıyor. “Unutulmaz yurtları” simgeleyen anı bahçesinde Pontos ve Trabzon da özel olarak yer alıyor. Açılışın ardından Pontoslu müzisyenler Konstantinos ve Matthaios Tsahouridis kardeşlerin katılacağı halka açık bir konser düzenlenecek.
Selanik Aristoteles Üniversitesi (AUTH), 1922 mültecilerinin anısını yaşatmak amacıyla üniversite kampüsünün merkezinde yeni bir anıt oluşturdu.
Anıtın açılışı 30 Eylül 2026 Çarşamba günü saat 18.00’de, üniversitenin Gözlemevi yakınındaki alanda yapılacak. Açılışı, Aristoteles Üniversitesi Tören Salonu’nda gerçekleştirilecek anma programı ve halka açık konser izleyecek.
Etkinliğin ana teması “Köklerimizi onurlandırıyoruz, geleceği destekliyoruz” olarak belirlendi.
Merkezinde bir zeytin ağacı
Yeni anıt klasik bir heykel ya da dikilitaş yerine, ziyaretçinin içine girebildiği dairesel bir anı bahçesi biçiminde tasarlandı.
Bahçenin merkezinde bir zeytin ağacı bulunuyor. Üniversitenin açıklamasına göre zeytin ağacı; hafızayı, uzun ömrü ve yeniden doğuşu, kökleri ise geride bırakılan ve kaybedilen yurtlarla bağı simgeliyor.
Zeytin ağacının çevresindeki taş bölümler ise 1922 mültecilerinin geldikleri coğrafyalara gönderme yapıyor.
Anıtta adı geçen “unutulmaz yurtlar” arasında Edirne, Doğu Trakya, Doğu Rumeli, Varna, İyonya, Kapadokya, Konstantinopolis, Küçük Asya, Pontos, Smyrna ve Trabzon bulunuyor.
Pontos ve Trabzon anıtın hafıza coğrafyasında
Anıtın Pontos açısından dikkat çekici taraflarından biri, “Pontos” ile “Trabzon” adlarının ayrı ayrı yer alması.
Böylece yeni anıt yalnızca genel anlamda 1922 mültecilerini anmakla kalmıyor; Karadeniz’in güney kıyılarından Yunanistan’a ulaşan Pontos Rumlarının tarihsel coğrafyasını da üniversitenin kamusal hafıza alanının bir parçası haline getiriyor.
Anıtın merkezindeki mimari düzende ayrıca 16 ışınlı Makedonya yıldızına gönderme yapılırken, bahçede lavanta, biberiye, kekik, mersin, adaçayı ve benzeri aromatik bitkilere yer veriliyor.
Üniversite, bu bitkilerin seçimini eski yurtların doğasını hatırlatan duyusal bir hafıza deneyiminin parçası olarak açıklıyor.
Mültecilerin Yunanistan’a katkısı konuşulacak
Anıtın açılışından sonra saat 19.00’da Aristoteles Üniversitesi Tören Salonu’nda anma programı başlayacak.
Üniversite Rektörü Prof. Kyriakos Anastasiadis’in açılış konuşmasının ardından Atina Ulusal ve Kapodistrias Üniversitesi emeritus profesörlerinden tarihçi Thanos Veremis, “1922 mültecilerinin entegrasyonu ve katkısı” başlıklı bir konuşma yapacak.
Konuşmada, mülteci topluluklarının 20. yüzyıl boyunca Yunanistan’ın toplumsal ve tarihsel gelişimine yaptıkları katkılar ele alınacak.
Tsahouridis kardeşlerden “Bizim Doğu”
Gecenin devamında müzik, tarihsel hafızanın bir başka taşıyıcısı olacak.
Pontos müziğinin tanınmış isimleri Konstantinos ve Matthaios Tsahouridis kardeşler, “Psihi kai Soma” (Ruh ve Beden) topluluğuyla birlikte “İ Kath’ imas Anatoli” – “Bizim Doğu” başlıklı bir konser verecek.
Dördüncü kuşak mülteci ailelerinden gelen ve Londra Üniversitesi’nde doktora yapmış olan Tsahouridis kardeşler, Doğu’nun eski yurtlarından kuşaktan kuşağa aktarılan müzikleri seslendirecek.
Aristoteles Üniversitesi konseri; Smyrna’dan Konstantinopolis’e, Pontos’tan Kapadokya’ya uzanan müzikal hafızayı yeniden canlandıran bir program olarak tanımlıyor.
Etkinlik ve konser halka açık ve ücretsiz olacak.
Kaynak: Selanik Aristoteles Üniversitesi (AUTH), 23 Eylül 2026 tarihli resmi duyuru; e-Kalamaria.
Aristoteles Üniversitesi’nin resmi duyurusunu görüntüle
PontosGercek.com